در آیین فروید جهان بر بنیاد نیکی استوار نیست، معنی شور زندگی «اروس» همواره مغلوب و فـروکوفته شور مرگ یا «تاناتوس» می باشد و در حقیقت چنین نیز بایستی باشـد زیـرا نیروهـای سـیاه نهـاد و ناهشیاری بر شخصیت آدمی تسلط دارد و فرد را گزیر و گریزی از آن نیست.
البته در مکتب فروید تا اندازه ای درباره این مسأله و برتری شور مرگ اغراق و زیاده روی شده و ایـن اغراق نیز از چند نظر موجه جلوه می کند:
نخست اینکه فروید و فرویدیست ها از لحاظ حرفه و شغل و با آن دسته از مردمی برخورد و سروکار داشته اند که در عرف دیوانه یا بیمار روحی خوانـده مـی شـدند و آشـکار است که چنین اشخاصی که در اقلیتی قابل توجه قرار دارند تحت تسلط ضمیر ناخودآگاه خود بوده و افرادی متعادل نمی باشند،
ثانیاً همانگونه که در سطور بالا توضیح شد فرویـد نتـایج و تجربیـات خـود را از جنگـی خانمان سوز و بزرگ اخذ نمود،
ثالثاً بایستی محیط و وضع پر آشوب آن زمان را نیز مطمح نظر قرار داد تـا بـا نظری پاک از تعصب بتوان داوری کرد.
آینده یک پندار
زیگموند فروید
ترجمه هاشم رضی




