گفتگوی امن (قسمت آخر)

5. احساسات پنهان‌شده زیرِ رنجش و سرخوردگی را با همسرتان مطرح کنید

در این مرحله، گوینده مطالب بیشتری را درمورد احساسات ناشی از آن سرخوردگی با همسرِ شنونده‌اش درمیان می‌‌گذارد (این جا هم، با استفاده از جملاتی که با «من» شروع می‌شوند).برای مثال: «وقتی دیر می‌‌کنی، احساس می‌‌کنم هیچ اهمیتی برات ندارم و تو به من اهمیتی نمی‌دی.». وقتی بتوانید به‌ علت اصلی سرخوردگی پی‌ببرید، حال ‌و هوای رابطۀ بین شما و همسرتان شروع به تغییر می‌‌کند و دیگر نیازی نیست حالت تدافعی به خود بگیرید یا در موضع اتهام‌زنی به همسر‌ قرار بگیرید. در این وضعیت، اتهام زنی وحمله و دفاع جای خود را به همدلی و درک متقابل می‌دهد.

6.تبدیل رنجش به مِیل یا خواسته

زوجینی که توانسته‌اند یک رابطۀ عاری از جنگ را خلق کنند یاد گرفته‌اند که سرخوردگی‌هایشان را، بدون سرزنش و تحقیر و اتهام‌زنی و انداختن تقصیرها به گردن طرف مقابل، بیان کنند. آن‌ها یاد گرفته‌اند که رنجش خود را به یک درخواست یا خواهش تبدیل کنند. اگر رنجش‌ها به‌صورت درخواست (یا خواهش) یا میل بیان شوند، هر دو طرف تلاش می‌‌کنند تا راه‌حلی برای مشکلشان بیابند. اگر با آن خواسته موافقت شود، هر دو همسر احساس امنیت و احترام بیشتری را در رابطه‌شان تجربه می‌کنند. بهترین راه برای ارائه‌ی یک درخواست این است که آن را هوشمندانه بیان نمایید. در ادامه به شما می‌گوییم که یک درخواست هوشمندانه چه ویژگی‌هایی دارد:

• به یک رفتار خاص از طرف همسر اشاره دارد و کلی و ذهنی نیست (مثلاً، «با من مهربان باش» یک درخواست کلی و ذهنی است نه رفتاری خاص؛ اما درخواست: «وقتی از سر کار میای من رو بغل کن» یک درخواست رفتاری خاص است).
• قابل‌سنجش است و می‌توان آن را مشاهده و اندازه‌گیری کرد (مثلاً، هر شب قبل از خواب یک ربع با هم حرف بزنیم).
• دست‌یافتنی است و با برداشتن یک گام کوچک مؤثر می‌توان به آن رسید ‌(مثلاً، درخواست «واسم تا آخر هفته ماشین بخر» دست‌نیافتنی است ولی درخواست «ماهیانه یک‌پنجم درآمدت رو به حسابم بریز» شدنی و دست‌یافتنی است).
• مرتبط با رنجش بیان‌شده است (مثلاً، اگر از بی‌توجهی همسرتان رنجیده اید درخواست «روزی یک بار از سر کار به من زنگ بزن» با نوع رنجش مربوطه هماهنگی دارد ولی درخواست «اتاق خواب را تمیز کن» چندان به این نوع رنجش ارتباطی ندارد).
• دارای محدودیت زمانی است (مثلاً از همسرتان می‌خواهید که رفتار خاصی را چندبار در هفتۀ پیش رو انجام دهد).

در چنین مکالمۀ ساختارمندی (که در آن، گوش دادن و حرف زدن را به شیوه‌ای جدید تمرین می‌کنیم و سرخوردگی‌ها را به درخواست‌ها تبدیل می‌کنیم)، به‌شکلی اعجاب‌انگیز، ما را به داشتن رابطه‌ای بدون جنگ نزدیک می‌سازد. همچنین، این شیوۀ مکالمه، سمومی را که می‌توانند حس امنیت در رابطه را تهدید کنند از بین می‌برد.

از این رو، به‌جای گفتن «همیشه دیر می‌‌کنی»، می‌توانید بگویید:

«وقتی دیر می‌‌کنی، اذیت میشم؛ با این کارت، احساس می‌کنم که هیچ اهمیتی واست ندارم. دوست دارم احساس کنم که واست اهمیت و ارزش دارم و تو به من اهمیت می‌‌دی. اگر دفعۀ بعد با هم قرار ملاقات داشتیم و احساس کردی که نمی‌تونی سر وقت بیای، ممنون می‌شم با من تماس بگیری یا پیام بدی و خبر بدی که دیر میای.»

با تبدیل رنجش به یک مِیل و ارائۀ درخواستیِ هوشمندانه، می‌توانید به همسرتان کمک کنید تا بر روی رفتارها و گام‌های کوچک و شدنی تمرکز کند و آن‌ها را انجام دهد. ارائۀ درخواستی هوشمندانه و مختصر به‌همراه لحن و‌ صدایی مهربانانه، عزت و احترامی ‌را به شریکتان می‌‌دهد که شایستۀ آن است. وقتی گوینده درخواستی هوشمندانه را ارائه دهد، شنونده هرچه را شنیده برای همسرش بازگو می‌کند و بعد که از صحت آن مطمئن شد، درخواست همسرش را به‌عنوان هدیه‌ای بی‌قیدوشرط به او پیشکش می‌کند (یا اگر نمی‌تواند آن درخواست را انجام دهد، با هم برای سایر رفتارهای جایگزین همکاری و هم‌فکری می‌کنند). این فرایند شاید در ابتدا دشوار و آزاردهنده باشد، چراکه شنونده باید در آن رفتارهای جدیدی را انجام دهد. ما زوجین را تشویق می‌‌کنیم تا در ابتدای کار با سرخوردگی‌ها و رنجش‌های کوچکْ فرایند بهبود رابطه‌شان را آغاز کنند تا بدین‌وسیله، بتوانند این فرایند را تمرین و موفقیتشان را تضمین کنند.

نکتۀ دیگری که باید به آن اشاره کنیم این است که استفاده از این ساختار گفت‌وگو، برای بیان درخواست‌های هوشمندانه، یک فرایند آموزشی برای برقراری ارتباط امن و آرام با همسرتان است و نمی‌توان به تنهایی از آن برای درمان زخم‌های کهنه و عمیق در رابطه‌تان بهره برد. اگر در رابطه‌تان با مشکلاتی جدی مواجه هستید، بهتر است با یک مشاور یا درمانگر مشورت کنید که هنگام استفاده از این شیوۀ مکالمه بتواند در دستیابی به موفقیت به شما کمک کند.

دکتر هاوریل هندریکس و دکتر هلن هانت

ترجمه: دکتر علی قاسمیان